जाडोमा मुटुलाई कसरी सुरक्षित राख्ने? वरिष्ठ मुटुरोग विशेषज्ञ डा. ओम मूर्ति अनिलका ४ प्रभावकारी उपाय

कडा चिसोमा व्यायाम, खानपान, औषधि र गृह–ताप व्यवस्थापनमा सानो त्रुटिले ठूलो जोखिम हुनसक्ने चेतावनी

चिसो बढेसँगै हृदयघात र स्ट्रोकका घटना तीव्र रूपमा बढ्ने गरेका छन्। यस्तै जोखिम कम गर्न वरिष्ठ मुटुरोग विशेषज्ञ डा. ओम मूर्ति अनिलले जाडोमा अपनाउनुपर्ने सावधानीबारे व्यावहारिक सुझाव सार्वजनिक गरेका छन्। व्यायाम गर्ने शैलीदेखि लिएर खानपान, औषधि सेवन र हिटरको सुरक्षित प्रयोगसम्म—उहाँले चिसो मौसममा मुटुलाई जोगाउने चार मुख्य उपाय प्रस्तुत गरेका छन्।

जाडो मौसमले शरीरको रक्तसञ्चार प्रणालीमा अतिरिक्त दबाब सिर्जना गर्छ, जसले मुटु र मस्तिष्कसँग सम्बन्धित गम्भीर समस्या निम्त्याउन सक्छ। यसैले, डा. अनिलले चिसो मौसमलाई हल्का रुपमा नलिन र दैनिक बानीमा केही महत्वपूर्ण परिवर्तन अपनाउन आग्रह गरेका छन्।

१. व्यायाम : ‘गति कम, समय धेरै’
बहुत मानिसले जाडो लागेपछि व्यायाम छोड्ने गर्छन्, जसले रक्तचाप र सुगर अनियन्त्रित हुन सक्छ। डा. अनिलका अनुसार व्यायाम रोकिनु जोखिम बढाउने मुख्य कारण हो।

• उहाँले ‘मर्निङ वाक’ जारी राख्न तर गति घटाएर समय बढाउन सुझाव दिएका छन्।
• उदाहरण दिँदै उहाँले भने, “गर्मीमा ४० मिनेटमा ४ किलोमिटर हिँडिन्थ्यो भने, जाडोमा उही दूरीलाई ५० मिनेटमा पूरा गर्नुहोस्।”
• घरभित्र नै हल्का वार्म-अप गरेर मात्र बाहिर निस्कन, पर्याप्त पानी पिउन र अत्यधिक चिसो वा प्रदूषण भएको दिन घरमै व्यायाम गर्न सुझाइएको छ।
• रातको खाना खाएर चिसोमा हिँडडुल गर्नु हानिकारक हुने चेतावनी पनि दिएका छन्

२. खानपान : फलफूल, सागसब्जी, र न्यानो दिने मसला
जाडोमा पाचन क्षमता बलियो भए पनि अनियन्त्रित भोजभतेरले स्वास्थ्यलाई ठूलो चोट पुर्‍याउन सक्छ।

• रातो मासु, बोसोयुक्त खाना र नुनको मात्रा घटाउन सुझाव।
• सुन्तला, अम्बा, अमला, र हरियो सागसब्जीले रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता बढाउने कुरा औँल्याइएको।
• अदुवा, लसुन, मरिच, दालचिनी जस्ता मसलाले शरीर तताउने र रक्तसञ्चारलाई मद्दत गर्ने उल्लेख।
• रक्सी र चुरोटलाई “तताउने बहाना” भन्दै सेवन नगर्न कडा चेतावनी।

 ३. औषधि : नियमित सेवन अनिवार्य
दीर्घरोगीहरू—विशेषगरी रक्तचाप र मुटुका समस्या भएका—व्यक्तिहरूले जाडोमा चिकित्सकको सल्लाहविना औषधि घटाउने वा छोड्ने गल्ती नगर्नुपर्ने डा. अनिलको जोड।

• Aspirin/Clopidogrel जस्ता रगत पातलो गर्ने औषधि र BP नियन्त्रणका औषधि समयमै र नियमित खान आवश्यक।
• जाडोमा रक्तचाप सामान्यभन्दा बढी हुने भएकाले समय–समयमा जाँच गर्नुपर्ने सुझाव।

४. हिटर र आगोको सुरक्षित प्रयोग
चिसो छल्न प्रयोग गरिने हिटर, कोइला वा आगो गलत ढंगले प्रयोग गर्दा विषालु ग्यासका कारण निसास्सिनेदेखि मृत्यु समेत हुन सक्छ।

• झ्याल–ढोका बन्द गरेर हिटर राख्ने बानी अत्यन्त जोखिमपूर्ण।
• “सुत्ने बेलामा हिटर बन्द गर्नुहोस् वा कोठामा पर्याप्त भेन्टिलेसन राख्नुहोस्,” डा. अनिलको सल्लाह।
• लामो समय आगोसामु बस्दा अचानक उठ्दा रिँगटा लाग्ने सम्भावना रहने भएकाले सावधानी अपनाउन आग्रह।

source: social Media